TRABZON HURMASI



TRABZON HURMASI

Anavatanı : Çin Bu meyve türü çok eski tarihlerde Japonya'ya getirilmiş ve burada büyük ölçüde üretimi yapılmıştır. "Japon Elması" olarak adlandırılmakta ve halk tarafından yaz kış sevilerek yenmektedir. Türkiye'ye hangi tarihte getirildiği bilinmemekle birlikte çok eskiden beri trabzonhurması yetiştiriciliği yapılmaktadır.
Bir subtropik iklim meyvesi olan trabzonhurması ülkemizde en çok Akdeniz Bölgesi'nde yetiştirilmektedir. Bu meyve türü kışın yapraklarını döktüğü için, daha serin bölgelerde de, özellikle Karadeniz, Ege ve Marmara Bölgeleri'nde yetiştiriciliğine rastlanmaktadır.

Trabzon hurması, Ebenales takımının Ebenaceae familyasına aittir.

Trabzon hurmaları Diospyros cinsine girer. Diospyros'un kelime anlamı; Dios (Baştanrı, Jupiter) ve Pyros (dane) kelimelerinin birleşmesi ile meydana gelmiş olan "tanrıların yiyeceği"dir. Meyvelerinin görünümlerinin güzelliği ve tatlarının mükemmelliğinden dolayı bu ismi almıştır.

6 yorum:

over dedi ki...


TRABZON HURMASI NEDİR?

Latincesi Diospyros kaki olan bu şifalı meyve turuncu renkte ve yaklaşık elma büyüklüğündedir. Temmuz ağustos aylarında çiçek açar ve tohumları kasım ayında olgunlaşır. Ana vatanı bir çok meyve gibi Çin'dir. Fakat daha sonra Japonya'ya getirildiği için Japon hurması adı verilmiştir. Ağaçta yetişir. Ağaç kazık köklüdür, ortalama 5-6 metreye kadar boylanır. Yaprakları ilkbaharda yeşil sonbaharda ise kırmızı, sarı, turuncu gibi renklere dönüşür. Bu yüzden ağaç, süs bitkisi olarak da peyzaj alanında kullanılır. Turuncu olan meyve çok tatlıdır. Meyvenin içinde kahverengi noktacıklar bulunur. İçi yumuşak olan meyve oldukça güzel bir tada sahiptir. Genellikle tropik ve subtropik iklimlerde yetişir. Serin iklimlerde istenildiği gibi yetişemez. Meyvesi çiğ veya pişmiş olarak tüketilebilir. Avrupa'da da üretimi yayılmıştır. Ülkemizin de bazı bölgelerinde yetiştirilmektedir. B1, B2, B3 ve C gibi çeşitli vitaminler ve askorbik asit içermektedir.Yeni olgunlaşmış Trabzon hurması ağızda mayhoş ve ekşi bir tat bırakabilir. Bu yüzden hava sıcaklığından balkonda veya evde yerde bekleterek olgunlaşmasını beklediğinizde çok güzel bir meyve ile karşılaşabilirsiniz. Yeni olgunlaşmış olanlarını yemenizi pek tavsiye etmiyoruz. Eğer önceden hiç yemediyseniz yumuşak olanları alıp yemelisiniz.
FAYDALARI NELERDİR?

Hamur işleri, dondurmalar ve tatlılarda kullanılan meyve çiğ olarak da tüketilir. Ayrıca hamur işleri ve salatalarda da kullanılır. Reçel, marmelat, şurup, şerbet ve alkollü içeceklerin yapımında da kullanılan Trabzon hurması, idrar söktürücüdür. Kış aylarında ise balgam söktürücü olarak kullanılabilir. Öksürük, grip, nezle, soğuk algınlığına karşı şifa verir. Herkesin çokça yakındığı ülser ve gastrit gibi mide rahatsızlıklarına şifa sağlar. Mide hastalıklarının tedavisinde kullanılır. Mide bulantısı ve kusmaya karşı da kullanılabilir. Trabzon hurması ağacı gövde kabuğu kanamayı durdurucu etki yapar.

Ayrıca bu şifalı meyve, çok çeşitli vitaminler ile vücudun vitamin ihtiyacını karşılar. İçerdiği vitaminler sayesinde hastalıkların önlenmesine yardım eder. Ateş düşürmeye yardım eder. Yüksek ateşten korunmak için tüketilebilir.
HEMOROİDE, BRONŞİTE...

Meyve kabızlık tedavisinde kullanılır. Bu meyveyi tüketen kişiler kabızlık rahatsızlığından kurtulur. Ayrıca basur yani hemoroid sorunu olanlar da mutlaka tüketmelidir. Olgun kurutulmuş meyveler bronşit hastalığına şifa verir. Olgunlaşmamış olanlarının meyve suyu ise hipertansiyona iyi gelir. Hıçkırık tedavisinde de kullanılması da Trabzon hurması faydaları arasındadır. Cilt sıkılaştırıcı özelliklerinden dolayı yüz maskesi yaparken de kullanılan bir meyvedir. Karaciğer ve safra kesesi gibi organlara fayda sağlar.

over dedi ki...


Trabzon Hurması Yetiştiriciliği

Trabzon hurması bir subtropik iklim meyvesidir. Bununla birlikte sıcak ılıman iklim şartlarına da adapte olmuştur. Ağacı kışın yapraklarını döktüğü için düşük kış sıcaklıklarına, diğer subtropik meyve türlerine göre daha dayanıklıdır. Genel olarak -12ºC’ye kadar dayanabilmekte, ayrıca -18 ºC’ye kadar dayanan çeşitler de bulunmaktadır.
Trabzon hurması çeşitlerinin çoğunun kış dinlenme ihtiyaçları 7,2 ºC’nin altında 200-400 saat kadardır. Akdeniz Bölgesi kıyı şeridinde odun gözü sürmesi mart ayının ilkyarısında, çiçeklenme ise nisan sonlarında olmaktadır.
Trabzon hurmaları geç çiçeklendikleri için erken ilkbahar donlarından etkilenmez.
Çeşitlerin meyvelerini olgunlaştırabilmeleri için 140-160 gün gibi uzun bir zaman aralığına ihtiyaçları vardır. Sertken yenebilen (tadı buruk olmayan) çeşitler, meyveleriniolgunlaştırabilmeleri için diğerlerine göre daha fazla sıcaklık toplamına ihtiyaç duyar.
Trabzon hurmaları yüksek hava nemi ister ve en kaliteli meyveler nemli bölgelerden elde edilir. Hava neminin az olduğu bölgelerde sulama yapılarak iyi ürün alınabilir. Ancak bu bölgelerde meyvelerde güneş yanıklığı görülebilir, bunun için tedbir alınmalıdır.
Trabzon hurması ağaçları genel olarak rüzgârlardan zarar görmez. Ancak fazla rüzgâr alan yerlerde, sonbaharda meyve olgunluk zamanında meyveler yaprak ve dallardan zarar görür bu da kalitenin düşmesine neden olur. Trabzon hurması ağacının dalları çok gevrektir, bu yüzden şiddetli rüzgâr, meyve yüklü dalların kırılmasına sebep olabilir. Bu durumu önlemek için dallar mutlaka hereklerle desteklenmelidir.
Trabzon hurmaları için en uygun toprak tipi orta ağır, organik maddece zengin ve iyi drene edilmiş derin topraklardır. PH'ı 6,5-7,0 olan topraklarda yetiştiricilik iyi sonuç verir.Bununla birlikte çok hafif topraklardan, çok ağır topraklara kadar değişik toprak tiplerine de uyum sağlar. Kireç muhtevası % 20'ye kadar olan topraklarda yetişebilir.

over dedi ki...

Trabzon Hurmasının Özellikleri
Trabzon Hurmasının Önemi
Trabzon hurmasının anavatanı Çin'dir. Bu meyve türünün özellikle Japonya?da geniş ölçüde yetiştiriciliği yapılmaktadır. Trabzon hurması "Japon elması" olarak allandırılmakta ve halk tarafından yaz kış sevilerek yenmektedir.
Ilıman iklim kuşağında yer alan ülkelerde yetiştiriciliği yapılmaktadır. Dünyada en fazla Trabzon hurması üretimi yapan ülkeler; Japonya ve Çin başta olmak üzere, Brezilya, Mısır, Endonezya, İsrail, İtalya, Filipinler, Kore ve ABD?dir. Bu ülkeleri, Cezayir, İran, Güney Amerika ve İspanya izlemektedir.
Türkiye'ye hangi tarihte getirildiği bilinmemekle birlikte ülkemizde çok eskiden beri Trabzon hurması yetiştirilmektedir. Bir subtropik iklim meyvesi olan Trabzon hurması ülkemizde en çok Akdeniz Bölgesi'nde yetiştirilmektedir. Bu meyve türü kışın yapraklarını döktüğü için daha serin bölgelerde de özellikle Karadeniz, Ege ve Marmara bölgelerinde yetiştiriciliğine rastlanmaktadır.
Trabzon hurmasının ülkemizde buruk çeşitleri yetiştirilmekte ve bu meyveler bazı bölgelerde pek tanınmamakta, yumuşayınca yenmesi gerektiği yeterince bilinmemektedir. Buruk olduğu görülünce istenmemektedir. Bu yüzden Trabzon hurması yetiştiriciliği, diğer meyve türlerine göre pek yaygınlaşmamıştır. Bu meyve tüketicilerce tanındıkça sevilmekte ve aranmaktadır. Özellikle sert yenen, buruk olmayan çeşitlere fazla miktarda talep görülmektedir.
Trabzon hurması meyveleri özellikle A vitamini ve karbonhidratlarca çok zengindir. Buruk çeşitler, yumuşadıkları zaman istenirse kremalı olarak yenebilir. Buruk olmayan çeşitler ise küçük küçük doğranarak meyve salatalarında kullanılabilir.
Trabzon hurması meyveleri, taze tüketim yanında kurutularak da tüketilebilmektedir. Meyveler sertken, küçük olanlar ikiye, büyük olanlar dörde bölünerek ipe dizilmekte ve güneşte kurutulmaktadır. Ayrıca kurutma dolaplarında da kurutma işlemi yapılmaktadır.
Kurutulmuş Trabzon hurması
Meyveler dondurulup kış ayları boyunca dondurulmuş olarak da pazarlanmaktadır. Ayrıca marmelat yapımında, keklerde, püre ve soslarda, dondurmalarda, muhallebilerde kullanılmaktadır.

over dedi ki...

1.2. Morfolojik Özellikleri
1.2.1. Habitus
Trabzon hurması ağacının gövdesi gridir. Kullanılan anaç çeşidinin kuvvetine ve yaşına göre gövde 12-35 cm çapında olmakta, boyu ise ortalama 5-6 m olmakla beraber 12 m'ye kadar ulaşabilmektedir.
Habitus

1.2.2. Kök
Trabzon hurması ağacının kök sistemi kullanılan anaç türüne göre değişiklik gösterir. Meyveleri yenen kültür çeşitlerinin (Diospyros kaki) anacı kazık köklüdür, az miktarda da saçak kökleri bulunur. Bu anacın kökleri, aşırı nemli topraklara dayanıklı değildir. Diğer bir anaç olan Diospyros lotus anacı saçak köklüdür, bol miktarda kılcal kök verir, dip sürgünü oluşturmaz.

1.2.3. Gövde ve Dallar
Trabzon hurması ağacının gövdesi gri renklidir. Kullanılan anaç çeşidinin kuvvetine ve yaşına göre gövde 12-35 cm çapında olmakta, boyu ise ortalama 5-6 m olmakla beraber 12 m'ye kadar ulaşabilmektedir.
Trabzon hurması ağaçları dik, yarı dik veya yayvan olarak geliGir. Çeşitlere göre dallar orta kuvvette veya kuvvetli gelişmektedir. İlkbaharda çıkan sürgünler önce köşeli, tüylü ve açık yeşil renkli olmaktadır. Daha sonra bu dallar gri-kahverengiye dönüşür. Dallar yaşlandıkça gri renk alır. Dikimin ikinci ve üçüncü yıllarında fazla miktarda obur dallar görülür. Obur dallar kuvvetli ve dik olarak büyür, dallanmaz. Üçüncü yıldan itibaren obur dallar azalır, çok sayıda kısa meyve dalcıkları oluşur. Dinlenme devresinde tomurcuklar belirgin ve koyu kahverengidir. Bazı çeşitler (fuyu) sık dallanmakta, bazı çeşitler (hachiya) ise seyrek dallanmaktadır.
Gövde
Dallar
1.2.4. Yaprak
Yapraklar dala iki sıra hâlinde, almaşık olarak tutunmuştur. Yaprak kenarları düz, uçları sivridir. Yaprak sapı, kısa-kalın ve açık yeşil renktedir ve içe doğru çekiktir. Yaprak şekli elips, uzun elips, geniş elips ve oval olarak değişiklik gösterir.
Yapraklar kalındır, orta damar çok belirgindir. Yan damarlar karşılıklı değildir ve 12-15 adettir. Damarlar yaprağın her iki tarafında da belirgindir. Yaprak eni 5,5-9 cm, boyu ise 9-16 cm arasında değişmektedir. Yaprak sapı 1-1,5 cm boyundadır.
Yaprakların üst yüzü düz, alt yüzü tüylüdür. İlkbaharda yeni çıktıklarında parlak, açık yeşil renktedir. Daha sonra parlak koyu yeşil renk alır. Sonbaharda ise soluk yeşil-sarı-turuncu-kırmızı renklere dönüşerek dekoratif bir görünüm kazanır. Bu özelliklerinden dolayı güzel bir süs ağacı olarak parklarda kullanılabilir.
Yaprak
1.2.5. Çiçek
Trabzon hurması ağaçlarında üç tip çiçek vardır. Bunlar:

over dedi ki...

Erdişi çiçek : Bu tip çiçekte hem erkek organlar hem dişi organlar bulunur. Önemsenmeyecek kadar azdır. Bu çiçeklerin meyve verimine etkisi önemli değildir.
Dişi çiçek : Erkek organlar bulunmaz, dişi organlar vardır. Dişi çiçekler, bir yıl önce oluşan dallardaki gözlerden süren yan dallarda oluşur. Çiçekler, yaprak koltuklarında teker teker bulunur. Sürgünün alt kısmındaki çiçek tomurcukları bir önceki yaz ayında belirlenir. Sürgün uçlarındaki çiçekler ise kış sonunda veya erken ilkbaharda büyümenin başladığı devrede oluşur. Geç oluşan bu çiçekler, erken oluşan çiçekler kadar kuvvetli değildir fakat meyve verir. Dişi çiçekler ilk açtıkları zaman taç yaprakları krem renktedir. Daha sonra
kahverengiye döner. Taç yaprakları dört parçalıdır. Çiçek sapı 1,3 cm, diGicik borusu (styl) 4 bölmeli, tepecik (stigma) 3 çok parçalı, yumurtalık (ovaryum) 8 odalıdır. Çiçekler iridir, gösterişli çanak yaprakları sert ve yeşildir. Uzunluğu 3 cm kadardır. Bu uzunluğun 1 cm'si çiçek konisinde, 2 cm'lik kısmı ise serbest olarak bulunur.
Dişi çiçek
Erkek çiçek : Erkek organları vardır, dişi organlar yoktur. Erkek çiçekler, yaprak koltuklarında bir önceki yılda belirir. Dişi çiçeklerden daha küçüktür. Yeni sürgünlerin yaprak koltuklarında tek, iki veya üçlü salkım şeklinde bulunur. Taç ve çanak yaprakları dört parçalıdır. Taç yaprakları açık sarı renkte 1 cm boyunda, 1 cm genişliğinde ve tüp şeklindedir. Çanak yapraklar yeşil renkte olup yaklaşık 0,9 cm boyunda, 1 cm genişliktedir. Çiçek sapları ise 0,6-1 cm uzunluktadır.


Erkek çiçek

1.2.6. Meyve
Trabzon hurması çeşitlerinde meyveler şekil ve irilik yönünden oldukça değişiklikler gösterir. Yerel çeşitlerin ağırlıkları 87-209 g, eni 53-78 mm, boyu ise 54-67 mm arasında değişmektedir. Kültür çeşitleri ise bunlardan daha iri meyvelere sahiptir.
Trabzon hurması çeşitlerinde meyve şekli; kutuplardan çok basık, basık, yuvarlak, kısa konik, konik ve uzun olabilmektedir. Meyve üzerindeki çanak yapraklar; küçük, orta iri veya iridir.
Meyve kabuğu genellikle düzdür ve üzeri mumsu bir madde ile kaplıdır. Hasat zamanı meyve kabuğu rengi sarı, turuncu-sarı, turuncu, turuncu-kırmızı, turuncu olarak değişiklik gösterir. Fizyolojik olgunlukta çeşitlerin kabuk renkleri; turuncu, koyu-turuncu, kırmızı olabilmektedir.
Meyve et rengi hasat zamanı, sarı, turuncu-sarı,turuncu, turuncu-kırmızı, kahverengi, turuncu kahverengi olarak değişir.
Trabzon hurması meyveleri, meyve tadının burukluğuna ve buruk olmamasına göre ikiye ayrılır. Burukluk ve burukluğun olmaması meyvelerin hasat olumundaki durumunu göstermektedir. Buruk olmayan çeşitler hasattan hemen sonra sertken yenebilir, buruk olanlar ise iyice yumuşadıktan sonra (buruklukları kaybolunca) yenebilir duruma gelir.
Çeşitlerin çoğunun, tozlandıkları zaman meyveleri çekirdekli olmakta ve meyvede oluşan çekirdek miktarı ne kadar çok ise meyve et rengi o kadar fazla koyu renk almaktadır. Bazı çeşitler ise tozlandıkları zaman meyve et renginde bir değişiklik olmamaktadır. Bu çeşitlerin meyve eti her zaman açık (turuncu) renklidir.

over dedi ki...

Trabzon hurmalarında meyve etinde kahverengililik genel olarak istenmeyen bir özelliktir. Bu nedenle çeşitlerden tozlanma olmadan yeterli ürün alınıyorsa tozlayıcı çeşit kullanılmamalıdır. Böylece istenen çekirdeksiz ve eti turuncu olan meyveler elde edilebilmektedir.

Meyve sapı; ince, orta kalın, kalın, kısa, orta uzun veya uzun olabilmektedir. Meyvenin enine kesiti, yuvarlaktan köşeliye kadar değişiklik gösterir.
Bazı çeşitlerde meyve içinde ikinci bir meyve (göbeklik) belirmiştir. Meyve ekseninde lifli bölge; küçük, orta geniş veya geniş olabilmektedir.

1.3. Döllenme Biyolojisi
Trabzon hurması çeşitlerinin çoğunda tozlanma gereklidir. Bu çeşitlerden yeterli ürün alabilmek için mutlaka tozlayıcı çeşit kullanılmalıdır. Bu çeşitler tozlanmadıkları zaman ya meyve tutmazlar ya da küçük meyveden başlayarak olumdan önceye kadar olan değişik safhalarda meyvelerini dökerler. Tozlayıcı olarak düzenli erkek çiçek veren çeşitler kullanılmalıdır. Tozlanma böceklerle sağlanmaktadır.
Tozlayıcı çeşitlerin çoğunun meyve kaliteleri iyi değildir ve pazar değerleri yoktur. Tozlanmanın tam olarak sağlanabilmesi için asıl çeşitle, tozlayıcı çeşidin çiçeklenme periyotları aynı zamana gelmelidir. 8-10 ağaca bir tozlayıcı dikilmelidir. Dikim için aşağıda verilen plan uygulanmalıdır.

Yorum Gönder

 


Copyright © 2009 Şen Fidancilik |Designed by Şen Fidancılık |Converted to by Bayover